Workshop
Een paar uur. We lossen een vraagstuk op waar je steeds op terugkomt, met wat er al in de organisatie zit.
Hallo, ik ben een digitale productontwerper en woon in Amsterdam. 20+ jaar ervaring in het werken met innovators aan product-market fit. Sinds 2024 ontwikkel ik ook software.
01 — Ervaring
In 2024 ben ik all-in gegaan op leren softwareontwikkelen en werken met AI-agents, om een complete dienst te kunnen bieden: van concept tot geshipte code. De vijf cases hieronder geven een indruk van het werk dat ik daarvoor deed.
Drie miljoen auto's die onderhoud, reparaties en bandenwissels nodig hebben in 44 landen, elk met eigen procedures, regelgeving en werkwijzen. Als enige designer binnen het RMT-team gebruikte ik design-thinking-methodes om stakeholders met de juiste kennis bij het ontwerpproces te betrekken. Samen integreerden we drie user journeys: de klant, de service providers en de cost controllers. Het resultaat was software die in 44 landen gebruikt kon worden, en een service blueprint die de organisatie nog steeds gebruikt.
Het probleem
De leveranciers van Ayvens hadden een dashboard nodig voor de klussen waar ze aan werkten, maar hoe dat dashboard eruit moest zien was nog niet duidelijk.
De oplossing
Prioriteren wat ertoe deed
We losten dat door een workshop te houden met een groep van leveranciers voor wie het dashboard gemaakt zou worden. Eerst vroeg ik ze wat er mis kon gaan tijdens een klus, en wat als succes zou tellen. Daarna prioriteerden de leveranciers die gebeurtenissen op een matrix. Kon je erop handelen? Raakte het hen of de organisatie? Als het op beide hoog scoorde, kwam het in het dashboard.
Het dashboard schetsen
Nadat de leveranciers hadden bepaald wat er op het dashboard zou komen, vroegen we ze een dashboard te schetsen wat voor hen fijn zou werken. We combineerden deze ideeën tot ze het eens waren over één ontwerp.
Resultaat
De eindversie werd een gestileerde versie van wat zij zelf hadden getekend.
Het probleem
Het werk van een cost controller is ingewikkeld, en de regionale verschillen voegden daar nog een laag complexiteit aan toe. We moesten dit onderzoeken zonder dat het uitmondde in een stapel onderzoeksrapporten die elkaar tegenspraken.
De oplossing
Het jobs-to-be-done-format maakte het mogelijk elke taak te categoriseren en de verschillen met precisie over elkaar te leggen. Die verschillen konden daarna stuk voor stuk worden opgelost, tot er één JTBD-document overbleef.
Resultaat
Dit document gaf ons het overzicht om een systeem voor reparatie, onderhoud en banden te kunnen ontwikkelen dat in alle landen gebruikt kon worden.
Het probleem
Een goede manier om te laten zien hoe software een probleem kan oplossen, is om door een prototype van je product heen te klikken. Maar in een driezijdig businessmodel is het makkelijk om het perspectief van de andere stakeholders te missen, omdat ze niet allemaal dezelfde software gebruiken.
De oplossing
Dit losten we op door schermopnames te maken van hoe de software voor de verschillende stakeholders werd gebruikt. Van die clips en beelden maakten we een film waarin te zien was hoe de leveranciers en de cost controllers bijdroegen aan de ervaring van de klant.
Resultaat
Met deze film konden we aan iedereen in de organisatie laten zien hoe de service verleend zou worden, in minder dan 10 minuten. Daarnaast bracht deze video meerdere stappen aan het licht die verbeterd konden worden.
Het probleem
We wisten dat onze software maar één van de tools was die de leveranciers en cost controllers nodig hadden om de klus te klaren. De vraag was hoe dat allemaal samenhing.
De oplossing
We observeerden de service providers tijdens de onderhoudsklus, en we zagen hoe de cost controllers dat onderhoud goedgekeurd kregen. Zo leerden we de volgorde waarin ze de klus deden, en de andere tools, hacks en omwegen die werden gebruikt.
Resultaat
Deze inzichten brachten ons tot een efficiëntere workflow met minder schakelen tussen apps en minder omwegen.
ING Ventures was de corporate-venture-capital-arm van de ING Bank, en ze wilden een platform voor vliegtuigfinanciering starten. Via Edenspiekermann werkte ik hieraan samen met een junior designer en een creative director. Door samen met de specialisten te werken en te leren hoe zij werkten, konden we een platform ontwerpen waarin meerdere banken en leasemaatschappijen samen een deal rond kunnen krijgen.
Het probleem
Luchtvaartmaatschappijen bestellen vliegtuigen in series. Elk vliegtuig kan een eigen configuratie hebben, en het kan op meer dan één manier worden gefinancierd. Het papierwerk is omvangrijk. Daarom moesten we samenwerken met specialisten, maar hoe haal je het meeste uit hun tijd?
De oplossing
We begonnen met schetsen en de specialisten gebruikten Excel om hun ideeën te laten zien. Dat gaf ons een basaal begrip van hun werkwijze, maar er ging veel nuance verloren en we merkten dat we snel vast kwamen te zitten als de specialisten er niet bij waren. Daarom maakten we een design system (toolbox) waarmee we de software samen met specialisten in realtime konden ontwerpen.
Resultaat
Dit design system werd steeds realistischer en toen de workshops voorbij waren, hadden we niet alleen de research afgerond, maar ook een ontwerp dat gevalideerd was door de specialisten en klaar was voor productie.
Het probleem
Toen we onderzochten hoe de bankiers en lease-specialisten werkten zagen we een bijna eindeloze hoeveelheid e-mails en Excel-sheets die nodig waren om een deal rond te krijgen. De uitdaging was om dit proces te stroomlijnen, maar wel op een manier die vertrouwd en makkelijker voelde.
De oplossing
Wat ze hadden geperfectioneerd
In plaats van een compleet andere interface te bedenken, keken we hoe hun Excel-sheets gestructureerd waren, en de sneltoetsen die ze gebruikten zonder na te denken. We namen dat mee in het product.
Het gesprek verplaatsen
Daarna keken we naar de communicatie rond de verschillende momenten in het proces. We verplaatsten dit ook naar het product, in de context van de cijfers en bepalingen die besproken werden.
Resultaat
Het resultaat was één plek om de hele deal te doen, in een interface die logisch en vertrouwd aanvoelde.
30MHz werd afgesplitst als IoT-platform van 9apps, een AWS-native cloud-engineeringbedrijf, en was nog op zoek naar product-market fit. Tijdens mijn drie jaar daar verkende het team verschillende markten voordat het zich op AgriTech richtte. Ik was verantwoordelijk voor het ontwerp van alle klanttouchpoints, van verpakkingen, marketing en beursaanwezigheid tot de software die klanten gebruiken: een sensor-dataplatform waarmee telers sensordata delen met consultants en elkaar. Werken aan die hele ervaring verbreedde mijn focus van UX naar CX: niet alleen de software vormgeven, maar ook hoe het bedrijf zich presenteerde en zijn product leverde.
Het probleem
Toen we met agritech-telers praatten om te leren welke sensors ze nodig hadden, vertelden ze ons dat ze de data ook met andere telers wilden delen. De vraag voor ons was hoe we dit in het product konden integreren, terwijl hun data veilig bleef.
De oplossing
We begonnen met een platform waarmee onze klanten sensoren konden installeren, configureren en monitoren. Zo konden ze dashboards maken en sensordata verkennen.
Daar bovenop bouwden we de sociale functies die onze klanten nodig hadden:
Resultaat
We hadden een Social IoT-platform gemaakt waarin telers het gesprek konden voeren dat ze eerst op WhatsApp of e-mail hadden, naast de data die besproken werd. Als bonus nodigden ze andere mensen uit die ook met het platform kennismaakten.
Hippo CMS was al een volwassen enterpriseproduct, gebruikt door overheden en Fortune 500-bedrijven, maar de interface was toe aan een redesign. Tegelijkertijd wilde het bedrijf het product laten evolueren van een CMS naar een Digital Experience Platform dat organisaties zou helpen hun bezoekers te begrijpen, klantreizen te personaliseren en contentprestaties over verschillende kanalen te meten.
Ik bracht expertise uit verschillende teams samen, vertaalde die naar een samenhangende ontwerprichting en droeg die richting uit binnen de hele organisatie. Het resultaat was een redesign dat klaar was voor de omslag die voor ons lag.
Het probleem
Hippo CMS werd gebruikt door een breed scala aan organisaties, van Fortune 500-bedrijven tot overheidswebsites. Dat betekende dat bijna alles te customizen moest zijn. De uitdaging: Hoe ontwerp je een CMS dat zou worden gecustomized op manieren die je niet kon verwachten?
De oplossing
Ik vroeg implementatiespecialisten om me een breed scala aan implementaties te laten zien, en daarna zocht ik naar de implementaties die het meest waren aangepast. Wat opviel:
Toen we de uitersten begrepen, konden we ze op een spectrum zetten en de opties daartussen invullen.
Resultaat
Dit overzicht maakte het mogelijk om een modulair ontwerp te realiseren. De verschillende onderdelen van het CMS werden geïsoleerd op een manier dat ze verwijderd konden worden, maar ook verbonden op een manier die als geheel zou werken.
Het probleem
Een van de uitdagingen van enterprise-software is de complexiteit van de stack. De uitdaging was om een systeem te ontwerpen zonder botsingen, waarin alle onderdelen samenwerken.
De oplossing
Een Hippo-wereldkaart
Om overzicht te krijgen van het systeem als geheel interviewde ik verschillende specialisten en gebruikte ik een metafoor. Stel dat Hippo een wereld is. Kun je de landen in kaart brengen die Hippo CMS vormen? Waarin zijn ze gespecialiseerd, en wat zijn hun buren?
Werken aan thema's in plaats van features
Met een lijst van de belangrijkste functionaliteiten brainstormden we over wat ze gemeen hadden. In plaats van aan één feature tegelijkertijd te werken, werkten we aan deze gemeenschappelijke thema's als een geheel.
Resultaat
Werken aan gemeenschappelijke thema's maakte het mogelijk de bredere context mee te nemen. Het resultaat was dat we features konden samenvoegen, voorkomen dat features overlapten, we konden stappen overslaan en efficiënter ontwikkelen.
Het probleem
Hippo had plannen om hun CMS te veranderen in een digital experience platform, maar op korte termijn was een redesign nodig. Dit waren twee grote projecten met verschillende tijdlijnen, die niet te scheiden waren. De uitdaging was om een redesign neer te zetten dat een stap was in de transitie van een CMS in een DXP.
De oplossing
Onze horizon verruimen
Om ons voor te bereiden op de transitie wilden we zo ver mogelijk in de toekomst kijken als we redelijkerwijs konden. Dat deden we door de ideeën vast te leggen die in de organisatie rondgingen en doorklik-prototypes te maken van hoe die konden werken.
Een gedeelde visie
Toen we het vertrouwen hadden dat we de meeste van die ideeën te pakken hadden, voegden we ze samen tot een visie van hoe Hippo als DXP zou kunnen werken. Daarna haalden we alles eraf wat de volgende versie niet zou halen. Wat overbleef werd de basis van het redesign.
Resultaat
Het resultaat was een redesign dat op tijd live ging en een eerste stap was voor de transitie naar Hippo als een DXP.
In 2003 begon ik als freelancer in interactie- en visueel ontwerp. Mijn eerste klus was de website van Playboy.nl. Daarna werkte ik via bureaus aan merken als NS, KPN, KLM, Philips en Volkswagen. Vanuit daar verschoof het werk van agencies naar het rechtstreeks werken voor klanten. Retail, uitgevers en verschillende startups. Een van die startups was Hyves, een platform dat op volle snelheid naar miljoenen gebruikers racete. Tijdens het werk voor Hyves begon ik mijn team uit te breiden en lukte het ons een complete redesign te maken van wat toen de grootste website van Nederland was. Vanuit daar begonnen we aan Pepper, dat uitgroeide tot de op twee na grootste datingsite van Nederland voordat het werd verkocht. Later werkten we aan EyeOpen, de eerste online hypotheekadviseur van Nederland, nu onderdeel van Knab.
Het probleem
Na drie jaar van snelle groei en ontwikkeling begon het sociale netwerk Hyves aan alle kanten te kraken. De site bestond uit honderden pagina's met overlappende functies. Het werd mijn opdracht om de informatiearchitectuur en de interface te ontwarren zonder development op te houden.
De oplossing
Pattern-database
We bouwden een database van patterns en noteerden bij elk pattern op welke pagina's deze voorkwam. Gelijksoortige patterns koppelden we, zodat we ze later konden samenvoegen. Met dit overzicht begonnen we met de patterns die het meest gebruikt werden.
Paginastructuren
We maakten paginastructuren die lieten zien welk element waar moest komen, zonder te wachten tot ze af waren. Zo konden development en design doorgaan terwijl de structuur eronder werd verbouwd.
Resultaat
De laatste fase was het plaatsen van de nieuwe patterns in de paginastructuur. Daarmee hadden we een design system gemaakt, jaren voordat dat gemeengoed was. Het resultaat was een compleet redesign van de grootste website van Nederland.
Het probleem
Toen omroep RTL ons vroeg te werken aan de conceptontwikkeling van een nieuwe datingsite hadden we twee hoofdvragen. Hoe konden we een betere ervaring bieden dan onze concurrenten en hoe kregen we onze gebruikers zover om voor onze dienst te betalen.
De oplossing
Mensen in context laten zien
Research liet zien dat matches aantrekkelijker gevonden werden als ze in de context stonden van dingen die onze testpersoon leuk vond. Daarom plaatsten we bovenaan elke profielpagina een moodboard. Daar zag je foto's van je match naast beelden van hun interesses.
Het makkelijk maken om een bio te schrijven
Toen onze copywriter de bio schreef, werden matches ineens een stuk aantrekkelijker, maar bijna niemand kon een goede schrijven. We haalden inspiratie uit magazines. Met leuke, luchtige vragen.
Geen persoonlijkheidstest
Van psychologen leerden we dat het matchen van twee mensen op persoonlijkheid niet erg effectief is. Toch waardeerden gebruikers persoonlijkheidstests, en die vergrootten hun bereidheid om te betalen. Onze oplossing was mensen matchen op waarden en sociale normen, omdat onderzoek laat zien dat die een sterke invloed hebben op met wie mensen trouwen.
Resultaat
Onze focus op matches zo aantrekkelijk mogelijk maken werkte. Pepper groeide snel en werd de op twee na grootste datingsite van Nederland voordat het verkocht werd.
Mijn portfolio en cv zijn op verzoek beschikbaar.
Wat ik bouw
Live producten, solo ontworpen en gebouwd. Bekijk het werk →
02 — Wat ik doe
Soms is dat een workshop. Soms een dag per week in je team, en soms vier dagen per week tot een project af is.
Een paar uur. We lossen een vraagstuk op waar je steeds op terugkomt, met wat er al in de organisatie zit.
Eén dag per week, of een ritme dat bij je past. Ik werk met je team en houd de klant in de kamer.
Vier dagen per week tot het project af is. Ik onderzoek, ontwerp en test tot het probleem is opgelost.
03 — Hoe ik werk
Een groot deel van ontwerpen is bepalen welke methode je wanneer inzet. Hieronder de methodes die ik het meeste toepas, wat elk is, en waarom je die zou gebruiken.
Bouwen op bewijs, niet op enthousiasme. Daarom praat ik met klanten, kijk ik op locatie hoe ze hun werk gedaan krijgen, en breng ik in kaart voor welke job ze je product echt inhuren.
Rob Fitzpatrick merkte dat veel van de feedback op zijn startup verdacht positief was. Daarom bedacht hij een methode waarbij zelfs zijn moeder hem zou vertellen wanneer zijn ideeën nergens op sloegen.
Het werkt doordat het idee helemaal niet ter sprake komt. Je praat met potentiële gebruikers over wat ze werkelijk deden, zoekt de problemen die steeds terugkomen, en toetst wat die problemen echt kosten. Het doel is niet iemand overtuigen dat een idee goed is. Het is uitzoeken of er een echt probleem bestaat, voordat er iets gebouwd wordt.
Mensen zijn slecht in het beschrijven van hun eigen werk. Niet omdat ze iets verzwijgen, maar omdat routine onzichtbaar wordt zodra je het elke dag doet. Meekijken laat zien wat een interview je niet vertelt. Tussen welke programma's iemand heen en weer springt, het Excel-bestand dat ernaast wordt bijgehouden omdat het officiële systeem te traag is, de stappen die worden overgeslagen als het druk wordt.
Voor klanten is de relatie met een bedrijf niet alleen een website. Ze begint zodra ze voor het eerst van je horen en eindigt met wat ze de volgende persoon vertellen. In een customer journey map staat dat allemaal op volgorde: waarmee ze je vergelijken, het aanmelden, het aan de praat krijgen, het moment dat er iets stukgaat en wanneer ze hulp nodig hebben.
Sales, support en engineering hebben elk hun eigen interpretatie van de klantervaring. De customer journey map vervangt die door één, en de zwakke plekken blijken meestal de stappen die ertussen vallen, waar niemand verantwoordelijk voor is.
Jobs-to-be-done begint bij een rare aanname: mensen kopen geen producten, ze huren ze in om een klus te klaren. Niemand wil een boormachine. Ze willen een gat in de muur, en zodra er een makkelijkere manier is om dat gat te krijgen, verliest de boormachine.
Een JTBD-document zet de taken op een rij die klanten met jouw product proberen te klaren. Hij laat zien hoe belangrijk die taken zijn en hoe goed die vandaag bediend worden.
Meestal zijn de ontwerpers niet de gebruikers van het product. Daarom ontwerp ik samen met stakeholders, in design-thinking-workshops of co-creation sessies.
De kennis die nodig is om iets goed te ontwerpen is meestal te vinden in of rond je organisatie. Maar het is niet ongewoon om niet gehoord te worden, en dat de hardste mening wint.
Design thinking gebruikt een paar principes om precies dat te voorkomen:
In plaats van twee weken te verdwijnen en terug te komen met een ontwerp, gaat de ontwerper aan tafel bij de mensen die de business kennen en ontwerpen ze de oplossing samen.
Een product is meestal één onderdeel van iets groters. Een bestelling wordt door iemand goedgekeurd, door een derde partij geleverd, en door een vierde gerepareerd. De klant heeft met één bedrijf te maken, maar achter de toonbank zijn het verschillende partijen die van elkaar afhangen, elk in hun eigen systeem.
Service design werpt licht op wat de klant nooit ziet. Het laat zien waarom een belofte die aan de voorkant gemaakt is achterin stukloopt, en wat er nodig is om die wél te houden.
Interactieve applicaties ontwerpen gaat niet over het ontwerpen van schermen, het gaat over de beweging tussen gebeurtenissen.
Een user journey is een ontwerp waarin de stappen in een proces achter elkaar geplaatst worden. Dit dwingt je om het proces als een geheel te zien en legt de momenten bloot waarop de flow onderbroken wordt.
Een design direction is een set principes waar het team het over eens is. Sommige gaan over gedrag, zoals "laat iemand nooit wachten zonder te vertellen wat er gebeurt". Andere gaan over de visuele taal: typografie, kleur, ruimte en toon. Zodra dat op papier staat, is de vraag niet langer "vinden we het mooi" maar "past dit bij wat we hebben afgesproken".
Concept
Veel senior product designers hebben een mooie website, met mooie afbeeldingen die het werk eruit laten springen. Maar op een bepaald niveau kan elke designer een product er goed uit laten zien. Wat ik merkte is dat ik aan die beelden alleen bijna niet kan zien of een ontwerp de juiste oplossing voor het probleem is. Maar omdat de focus naar de beelden gaat sla ik de tekst vaak over. Dit leek mij een interessant uitgangspunt om mij te kunnen onderscheiden van andere ontwerpers.
Ontwerpkeuzes
Beeld
Om de focus op de tekst te houden en mijn site iets te geven wat zich onderscheidt van de sites van andere ontwerpers, koos ik ervoor om geen beelden te gebruiken. Deze krijgen hun plek in het portfoliodocument dat ik later in het traject naar klanten en recruiters stuur.
Tekst
Zonder beeld wordt tekst de hoofdrolspeler, en een hoofdrolspeler mag niet saai zijn. Daarom koos ik voor korte teksten. Uitleg geef ik pas als je ergens op klikt, en verhalen beginnen met een duidelijk probleem en eindigen met een oplossing.
Typografie
Nu tekst zo belangrijk werd, leunde ik op typografie voor twee dingen: leesbaarheid, en de uitstraling van de site. Daarom koos ik voor grote letters, veel witruimte en een duidelijke hiërarchie. Voor de leesbaarheid werd het broodtekst met een schreef en koppen zonder schreef.
Visueel ontwerp
De site gaat over proces, en proces speelt zich vaak af op muren vol post-its. Dat gevoel wilde ik in de site, zonder er een gimmick van te maken. Dus bleef het bij de kleuren van een whiteboard en online post-its voor de achtergronden. Voor de tekst gebruikte ik inktblauw, zonder het eruit te laten zien als handgeschreven tekst. De interface-elementen die overbleven tekende ik alsof ik ze op papier schetste. Wiebelig genoeg om getekend te voelen, precies genoeg om professioneel te ogen.
De meeste websites beginnen met de structuur van de website. De tekst komt als laatste. In sommige gevallen is dat verre van ideaal. Content-driven design begint bij een boodschap. De tekst en het ontwerp van de site worden tegelijk ontwikkeld, met als doel de boodschap zo effectief mogelijk over te brengen.
Met AI-gegenereerde prototypes en in-house user testing houd je de vaart erin en los je issues op voordat ze echte problemen worden.
Een doorklik prototype doet alsof: achter de schermen werkt er niets. Nu agents de code schrijven, kun je werkende prototypes bouwen die op echte data draaien. Dat verandert wat een test je kan vertellen. Een doorklik prototype laat zien of mensen het begrijpen. Een werkend prototype laat zien hoe het gebruikt wordt. En als alle inzichten zijn verwerkt, is het een kleinere stap naar het eindproduct.
Onderzoekslabs leveren werk van hoge kwaliteit, maar je moet het weken vooruit plannen en het budget is fors. In-house testen laat je een idee aan mensen voorleggen wanneer je het nodig hebt. Vijf mensen die lijken op de echte gebruikers. Een uur per persoon, een prototype en een paar realistische opdrachten leggen het merendeel van de serieuze problemen bloot. Na vijf interviews gaan dezelfde problemen zich herhalen.
Designtools gekoppeld aan AI, agents die de code schrijven, en een mens die ervoor zorgt dat het goed loopt. Het resultaat is werkende software, niet alleen een ontwerpdocument.
Een design system is een bouwdoos met standaardinstellingen voor kleuren, ruimte en tekstgroottes, plus de kant-en-klare knoppen, formulieren en tabellen die op elk scherm terugkomen. Het voorkomt dat het design inconsistent wordt zodra iemand een nieuw scherm ontwerpt.
Agentic coding is programmeren met hulp van AI, en voor mij was dat een gamechanger. Ik had wel geleerd om zelf een front-end te kunnen bouwen, maar ik was veel langzamer dan iemand die het de hele dag deed. Als ik AI gebruik ben ik ruwweg tien keer sneller dan ik alleen was, en dat is genoeg om het bouwen terug het ontwerpproces in te trekken. Interactie, content en vormgeving kunnen nu tegelijk ontwikkeld worden, en een tweede versie kost een middag in plaats van dagen.